Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ρεθύμνου, το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, η Ελληνική Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση και η Περιφέρεια Κρήτης, με την υποστήριξη της Ι.Μ. Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου και του Δήμου Ρεθύμνης, συνδιοργανώνουν τους 8ους Παγκρήτιους Μαθητικούς Αγώνες Ρητορικής Τέχνης, για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, οι οποίοι θα πραγματοποιηθούν στο 1ο Λύκειο Ρεθύμνου και στα διδακτήρια του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ρέθυμνο, το τριήμερο 24-26 Απριλίου 2026. Οι αγώνες είναι ανοιχτοί στο κοινό και θα είναι χαρά μας να σας έχουμε κοντά μας!
Οι μαθητές θα διαγωνιστούν στα ατομικά αγωνίσματα του Αυθόρμητου Λόγου και του Προτρεπτικού Λόγου και στο ομαδικό αγώνισμα των Διττών Λόγων. Φέτος, θα πραγματοποιηθεί μαζί με τους αγώνες και Φεστιβάλ Εκφραστικής Ανάγνωσης νεοελληνικού και αρχαιοελληνικού πεζού κειμένου, προεπιλεγμένου από τους μαθητές, χωρίς διαγωνιστικό χαρακτήρα.
Ο Α γύρος της προκριματικής φάσης των ατομικών αγωνισμάτων Γυμνασίου και Λυκείου θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα της Παρασκευής 24 Απριλίου στο 1ο Λύκειο Ρεθύμνου. Το πρωί του Σαββάτου 25 Απριλίου, πάλι στο 1ο Λύκειο, θα γίνει ο Α προκριματικός γύρος των Διττών Λόγων και θα ακολουθήσει το Φεστιβάλ Εκφραστικής Ανάγνωσης. Από το μεσημέρι και μετά θα πραγματοποιηθεί ο Β προκριματικός γύρος όλων των αγωνισμάτων. Την επόμενη ημέρα, Κυριακή 26 Απριλίου το πρωί, θα γίνει ο ημιτελικός γύρος των Διττών Λόγων Γυμνασίων-Λυκείων στα διδακτήρια του Πανεπιστημίου και θα ακολουθήσουν από το μεσημέρι και μετά, στο Μεγάλο Αμφιθέατρο (Δ3) του Πανεπιστημίου, οι Τελικοί Γύροι όλων των αγωνισμάτων, η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η απονομή των βραβείων.
Στους αγώνες και το φεστιβάλ λαμβάνουν μέρος δεκαεννέα (19) σχολεία από τους τέσσερις Νομούς της Κρήτης με πενήντα τέσσερις (54) φιλολόγους και εκατόν είκοσι δύο (122) μαθητές.
Για τον Αριστοτέλη η Ρητορική δεν είναι απλώς η τέχνη της ομιλίας, αλλά η ικανότητα να ανακαλύπτουμε τα κατάλληλα επιχειρήματα για κάθε θέμα. Στο έργο του μάς διδάσκει ότι η επιτυχημένη επικοινωνία στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: στο Ήθος (την εμπιστοσύνη που εμπνέει ο ομιλητής), στο Πάθος (τη συναισθηματική επαφή με το κοινό) και στον Λόγο (τη λογική επιχειρηματολογία). Μελετώντας τα διαφορετικά είδη ρητορικού λόγου, ο φιλόσοφος αποδεικνύει ότι η ρητορική δεν είναι ένα μέσο εξαπάτησης, αλλά ένα πολύτιμο εργαλείο για να υπηρετούμε την αλήθεια και τη δικαιοσύνη.
Οι ρητορικοί μας αγώνες φέρνουν αυτή τη διαχρονική σκέψη μέσα στη σχολική αίθουσα. Δεν αποτελούν απλώς μια δοκιμασία λόγου, αλλά είναι μια ευκαιρία να εξασκηθούν οι μαθητές στην πράξη: να καλλιεργήσουν τον Λόγο μέσα από τη συγκροτημένη επιχειρηματολογία, να αναδείξουν το Ήθος τους ως αξιόπιστοι και έντιμοι συνομιλητές και να μεταφέρουν το Πάθος τους στο κοινό μιλώντας απευθείας στις καρδιές των ακροατών τους. Ας τους απολαύσουμε!
Ρητορικά αγωνίσματα - Σύντομη περιγραφή
Εκφραστική Ανάγνωση
Αναδεικνύει την ικανότητα του ομιλητή να αποδώσει το περιεχόμενο / νόημα πεζού κειμένου της επιλογής του με τη χρήση της φωνής, την έκφραση του προσώπου και τις κινήσεις του σώματος, την καθαρή άρθρωση και την επαφή με το κοινό.
Αυθόρμητος Λόγος
Σύντομος, αυτοσχέδιος λόγος, πάνω σε ένα θέμα άγνωστο στον διαγωνιζόμενο. Στόχος είναι η τέρψη του ακροατηρίου και όχι η πειθώ. Ο αυθόρμητος λόγος δοκιμάζει τη δημιουργική και συνειρμική σκέψη του ομιλητή, γιατί καλείται μέσα σε πολύ περιορισμένο χρόνο να προετοιμάσει και να εκφωνήσει μια ομιλία με αλληλουχία, πρωτοτυπία και ζωντάνια.
Προτρεπτικός Λόγος
Προσχεδιασμένη ομιλία με την οποία ο ομιλητής επιδιώκει με ορθά δομημένο λόγο και επιχειρηματολογία όχι απλώς να ενημερώσει, αλλά και να πείσει το κοινό για τη θέση που υποστηρίζει. Ο ομιλητής έχει την επιλογή να αποδεχτεί ή να απορρίψει τη θέση που του δίνεται, ώστε να προτρέψει το ακροατήριο να υιοθετήσει τη θέση που εκείνος υποστηρίζει.
Διττοί Λόγοι
Ομαδικό αγώνισμα στο οποίο δύο τριμελείς ομάδες μαθητών διαφορετικών σχολείων αντιπαρατίθενται δημόσια υπέρ ή κατά μιας δεδομένης θέσης, μέσα σε ένα καθορισμένο πλαίσιο κανόνων. Οι διττοί λόγοι υπηρετούν τον εποικοδομητικό διάλογο και απαιτούν καλούς ομιλητές αλλά και καλούς ακροατές.
Τα θέματα των αγωνισμάτων θα αντληθούν από τα σχολικά εγχειρίδια -κυρίως της Νεοελληνικής Γλώσσας Γυμνασίου και Λυκείου- και από την επικαιρότητα ή θα είναι διαχρονικού ενδιαφέροντος.
Η Επιστημονική Επιτροπή θα φροντίσει, ώστε τα θέματα όλων των αγωνισμάτων να ανταποκρίνονται στην ηλικία και στο γνωστικό επίπεδο των συμμετεχόντων. Θα διεξαχθούν αγώνες ξεχωριστά για Γυμνάσιο και Λύκειο και στα τρία αγωνίσματα.
Ελάτε να ζήσουμε στον Ρυθμό της Ρητορικής… με τον λόγο στο επίκεντρο!
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Κώστας Αποστολάκης, Καθηγητής Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Νίκος Λίτινας, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Γεωργία Χουστουλάκη, Εντεταλμένη διδάσκουσα Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Ευάγγελος Βασσάλος, Έφορος Βιβλιοθήκης Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Ειρήνη Βογιατζή, Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Βάλια Λουτριανάκη, φιλόλογος Α΄ Αρσάκειου Γυμνασίου Ψυχικού, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, διδάσκουσα ΠΜΣ “Ρητορική: θεωρία και πράξη” (ΠΤΔΕ-ΕΚΠΑ), συντονίστρια Δικτύου Ρητορικής για την Ομογένεια-Δ.Ρ.Ο.
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Φώτης Παπαδόπουλος, φιλόλογος, υποδιευθυντής 1 ου Λυκείου Ρεθύμνου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, μέλος Συντονιστικής ομάδας Δικτύου Ρητορικής για την Ομογένεια-Δ.Ρ.Ο.
Ευάγγελος Βασσάλος, φιλόλογος, μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Ειρήνη Βογιατζή, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Ευαγγελία Ηλιάκη, φιλόλογος Πειραματικού Λυκείου Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Χριστίνα Κατσέτη, Μαθηματικός Γυμνασίου Περάματος
Μαρία Μανιουδάκη, φιλόλογος Πειραματικού Λυκείου Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Ελένη Μαργαρίτη, φιλόλογος, υποδιευθύντρια 2 ου Γυμνασίου Ρεθύμνου, Γραμματέας του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Ελευθερία Τσιανάκα, φιλόλογος 2 ου Λυκείου Ρεθύμνου, μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου
Κώστας Αποστολάκης, Καθηγητής Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Κωνσταντίνος Σπανουδάκης, Καθηγητής Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κρήτης
